Travma ve Yardım Etmek

Travma Nedir ?

Travmalar, karşılaşılan olaylarla birlikte yaşamın normal seyrini derinden sarsmaktadır. Travmatik olaylar, doğal gelişen travmalar ( deprem, sel gibi) ve insan eliyle gelişen travmalar (kazalar, taciz, tecavüz gibi) olarak iki grupta sınıflandırılmaktadır.

Travmalara verilen tepkiler, anormal durumlara verilen normal tepkiler olarak adlandırılmaktadır. Bu nedenle travma sonrasında verilen tepkiler kişiden kişiye değişmektedir ve bu tepkileri göstermek normaldir. Aynı travmatik olaya maruz kalan insanlar aynı tepkiyi vermezler. Travmaya maruz kalan kişiler hayatın normal seyrine uyum sağlamakta zorlanabilirler. Travma sonrasındaki ilk 30 gün içerisinde verilen tepkiler normal karşılanmaktadır.

Aynı travmatik olaya maruz kalan insanlar neden farklı tepkiler verirler ?

Travmatik olaylar kişilerin yaşamında farklı etkiler yaratabilir. Buna sebep olan pek çok durum söz konusu olabilir :

• Travmaya maruz kalan kişinin çevresinden gördüğü maddi ve manevi destek
• Kişilerin stresle baş etme becerileri
• Travmatik olayın kişinin üzerinde oluşturduğu zararın büyüklüğü
• Yaşanılan ülkenin travmatik olaya karşı destekleyici koşulları

Travma sonrasında en sık görülen tepkiler nelerdir ?

• Hissizlik, uyuşma
• Şok, kaygı, korku ve öfke
• Utanç, suçluluk
• İsyan ve düşmanlık hissi
• Üzüntü, kendine zarar verme
• Zevk alamama
• Odaklanmada güçlük
• Uyku ve yeme sorunları
• Cinsel yaşamın bozulması
• Alkol ve madde bağımlılığına eğilim
• Sosyal ilişkilerde bozulma

Travmaya maruz kalan kişilere yardım ederken yapılan en önemli 5 hata

• Travmanın küçümsenmesi, maruz kalınan travmanın basit bulunulması
• Travmayı hatırlatacak her türlü anımsatıcıdan kişinin ısrarla uzak tutulması
• Travmaya maruz kalan kişinin kısa sürede toparlanmasının beklenilmesi
• Toparlanması uzun süren kişinin güçsüzlük ve kırılganlıkla eleştirilmesi
• Travmaya maruz kalan kişinin bu olayı düşünmemesi, konuşmaması gerektiğini ve bu olayı unutması gerektiğini dikte edilmesi

Travmaya maruz kalanlara doğru şekilde nasıl yardım edilmelidir ?

• Travmaya maruz kalmak kişilerin suçu değildir. İlk olarak yardım etmeye çalıştığınız kişiye bu olayın onun suçu olmadığını inandırmaya çalışın.
• Yardım etmeye çalıştığınız kişiye şefkatle yaklaşın.
• Duygularını ifade etmesini sağlayacak bir ortam oluşturun. İyi bir dinleyici olarak karşınızdaki kişiyi dinleyin.
• Travma sonrasında yoğun stres hissedilebilir. Yakınınıza kaygı düzeyinin artmasının normal olduğunu ifade edin.
• Travmaya maruz kalan yakınınız eski yaşam düzenine dönmeye başladığında onu motive edin.
• Gerekli olduğu durumda yakınınızı psikolojik destek alması konusunda cesaretlendirin.

Travmaya maruz kalan birine yardım etmek oldukça zorlayıcı bir süreçtir. Siz de çevrenizdeki kişilerden yardım almayı ihmal etmeyin. Duygu ve düşüncelerinizi sizi yargılamadan dinleyecek yakın çevrenizle paylaşabilirsiniz.

Travmatik bir olay yaşadıysanız veya yakınınızın travmatik bir olaya maruz kaldığına tanık olduysanız, paylaşmak ve bu olayların üstesinden gelmek için destek alabilirsiniz. Online psikolojik destek için psikologdilsatun@gmail.com veya +905413176857 WhatsApp iletişim hattı üzerinden bana ulaşabilirsiniz. Online terapi hizmeti hakkında detaylı bilgi almak için linke tıklayabilirsiniz.