Korona Pandemisi Günlerinde Ruh Sağlığı

Bugüne kadar deneyimlediğimiz tüm süreçlerden farklı ve belirsizliklerin de olduğu bir sürecin içindeyiz. Tüm dünyadaki insanlarla beraber korona virüsünün ne olduğunu anlamaya, kendimizi fiziksel olarak nasıl koruyacağımızı bilmeye ihtiyaç duyuyoruz. Bir kısmımız evlerinde kendilerini karantinaya almışken, bazımız ise çalışmaya ve dışarıyla temas kurmaya devam ediyor. Korona virüsün etkilediği değişen yaşam koşulları fiziksel sağlığımızı etkilediği gibi ruh sağlığını da etkilemektedir. Hepimiz gelecekle ilgili endişeyi farklı şekillerde yaşıyoruz. Evde kalanlar, dışarıyla zorunlu olmadığı halde temas kuranlar ve iş dolayısıyla dışarda olanlar olarak yaşam biçimlerimizi sınıflandırabiliriz. Bu ayrım, bireyin sosyal yaşamı ve kişilik özellikleriyle ilişkili olabilmektedir. 

Korona pandemisi ile birlikte yaşamaya çalıştığımız şu günlerde evde kalanlar ve herhangi bir düzeyde dışarıyla ilişkisini sınırlandıranlar yoğun ve koşturmalarla dolu bir yaşam tarzından sonra daha sınırlı bir yaşam tarzına geçtiğinde bu durumla ilgili karmaşık duygular hissedebilirler. Bu yeni yaşam biçimine alışmak için kendinize mutlaka zaman vermeye çalışın. Belki bugüne kadar zamanım olsa yaparım dediğimiz hiçbir şeyi şu an yapamıyoruz.

Bir şeylerle uğraşıp zaman geçirmek kadar, bir şeylerle ilgilenememek de bu dönemde kabul edilebilir. Belirsizliğin verdiği kaygıyı hissetmek için  zaman tanınmalı. Bu yepyeni durum ve belirsizlik kabul edilmeli. Ruhsal ihtiyaçların neler olduğu anlaşılmaya çalışılmalı. Sadece uzanmak ve yeni durumla ilgili bilgi edinmeye çalışmak mı, sevdiğimiz insanlarla ayrı olmamıza rağmen iletişim kurmak mı, her neyse ihtiyacımız olan onu bulmaya ve koşulları kabul etmeye ihtiyacımız var. Birey olarak umutsuzluk, çaresizlik ve kaygı içerisinde hissedebiliriz. Bu kabullenme süreci geçmiş yaşam deneyimleri, kişilik özellikleri gibi nedenlerden etkilenebilir ve buna göre bu süre uzayıp kısalabilir. 

Koronavirus gibi bütün krizler insanlık tarihi kadar eski ve insanların ruh sağlığını etkileyen dönemlerdir. Bütün tarih boyunca da insanlar bu zor dönemlerde, kendi çevresel ve kişisel potansiyellerini kullanarak baş etmeye ve uyum sağlamaya çalışmışlardır Ancak yapılan araştırmalar da göstermektedir ki insanların önemli bir kısmı böyle dönemlerde sorunları çözümlemekte zorlanmaktadır. 

Caplan’a göre, krizden sonra kişiler, daha kötü bir ruh sağlığı düzeyine, eski ruh sağlığı düzeyine veya daha iyi bir ruh sağlığı düzeyine sahip olarak çıkabilirler. Burada önemli olan kişinin kendi ruh sağlığına yaptığı müdahaleler veya aldığı destekle ilişkilidir. Bireyin krizle baş etme şekline bağlı olarak, kişi eskisinden daha iyi bir işlevsellik düzeyine dahi kavuşabilir. Ancak, kişinin kontrol edemediği kaygı düzeyine sahip olması, destek mekanizmalarının yetersiz olması, değersizlik, suçluluk gibi duyguların olması krizle baş etmesinde profesyonel yardım alması gerektiğine dair ipuçlarını oluşturmaktadır. Sonuç olarak Koronavirüs gibi bir krizden sonra kişinin ruh sağlığının nasıl olacağı, bireyin destek sistemlerinin niteliğine, baş etme becerilerine ve aldığı profesyonel yardıma göre değişim gösterecektir.

Kaynaklar :

Işık Sayıl- Olağanüstü Koşullarda Krize Müdahalenin Yeri ve Önemi

Gerald Caplan- Principles of Preventive Psychiatry