Travma deneyimi olan ebeveyn, travma sonrasında fiziksel ve duygusal tepkiler geliştirebilir. Ebeveynin geliştirdiği tepkiler, çocukların yaşamını anne karnından başlayarak tüm yaşam boyunca etkileyebilir. Stres durumunda vücut fiziksel ve duygusal olarak başa çıkmada zorlandığında kortizol salgılamaya başlar. Ancak travma sonrasında vücutta sağlıksız seviyelerdeki kortizol, sadece birey üzerinde değil, bireyin çocukları ve hatta doğmamış torunları üzerinde dahi etkili olabilir.
Travmanın kuşaklar boyunca aktarılması nasıl mümkün olabilir ? Ebeveynin travma sonrasında stres düzeyi yükselir ve anne karnındaki bebek de plasenta aracılığıyla kortizolü alır. Bebekte HPA ekseni, yani beynin hipotalamus bölgesi, hipofiz bezi ve böbrek üstü bezlerinden oluşan eksen aktive olur. Bunun yanında bebekte merkezi sinir sistemi, limbik sistem ve otonom sinir sistem etkilenir.
Ebeveyn yaşadığı travma ile mücadele ederken; ebeveyn ve çocuk arasındaki bağlanma sağlıklı şekilde gelişmez. Ebeveyn ve çocuk arasındaki gergin olan ilişkide, çocuğun öz benliğinin gelişmesi ve deneyimleri entegre etme becerisinde sorunlar oluşabilir. Çocuğun çözülmemiş geçmiş travmalar sebebiyle epigenetik, kendisine ait olmayan ancak aktarılmış korku veya kaygı ifadeleri bulunabilir.
Travması çözümlenemeyen bir ebeveyne sahip olan yetişkinde, travma sonrası stres bozukluğuna yatkın olma, çatışmalardan sonra onarımda zorlanma, ilişkilerde güçlük, sosyal olarak ayrışmaya yatkınlık, diğerlerinde kasıtsız olarak olumsuz davranışlar bulma gibi davranışlar görülebilir.
Travmalara müdahale edilmediğinde travma kuşaklar boyunca tekrarlayabilir. Bu durum gelecek nesillerin de ruh sağlığını olumsuz etkileyecek bir döngü oluşturur. Travmaya yönelik müdahaleler bu döngünün kırılması ve gelecek nesillere aktarılmamasına yardımcı olacaktır.
Zihinsel sağlığınıza dair uzman ipuçları ve özel fırsatlar için şimdi abone olun!
0 yorum