Koronavirüs Pandemisinde Belirsizlik ve Ruh Sağlığı

Pandemi dönemi belirsizliklerle beraber,  alınan önlemler dolayısıyla evde geçirilen zamanları da arttırdı. Koronavirus pandemisi, kendimiz ve çevremizle olan  ilişkilerimizi yeniden düzenleme imkanı olarak değerlendirilebilecek bir süreci başlattı.

Pandemi, yaptığımız birçok planın bozulmasına sebep oldu ve bu durum yaşamdaki belirsizlikler konusunda farkındalık oluşturdu. Belirsizliğin bir ucunda farkındalık diğer ucunda ise kaygı ağırlıklı olarak oluşur. Farkındalık, içinde bulunulan anı anlamdırır. Gerçekleşen olaylar benim kontrolümde mi  diye değerlendirmemizi sağlar. Farkındalık sayesinde yapabilecek olanlar ve yapamadıklarımızın farkına varılır. Kaygı, acaba sorularını barındırır. Bazen bu sorularla baş etmek oldukça zordur ve bir çok insan kaygıyı çözüme ulaştırmak için kısa süreli rahatlık verici yollara yönelebilir. Gerektiğinden daha fazla yiyecek tüketmek, alkol ve sigara kullanımının artması, ve ihtiyaç dışında alışverişe yönelmek bireyin kaygıyla yeterince baş edemediğinde yöneldiği yollar olabilir. 

Kendimiz, sevdiklerimiz, yakınlarımız ve gelecek hakkında güvende hissedemediğimiz için belirsizlik oluşmaktadır. Koronavirüs pandemisinde belirsizlik durumunu oluşturan etmenleri kontrol edemeyebiliriz ancak vereceğimiz tepkileri ve pandemi dönemindeki düşüncelerimizi kontrol etmek bizim elimizde. Kaygının az olması da hem bireyin kendisine hem de çevresine zarar verici olabiliyor. Örneğin bana bir şey olmaz bakış açısıyla, gerekli önlemleri almamak.

Kuantum teorisinin de temel ilkelerinden birisi belirsizliktir. İçinde yaşadığımız evrende dahi bütün cisimlerin hareketi belirli ve tamamen neden-sonuç ilişkisine dayanmamaktadır. Modern fizikte bazı şeylerin kesin olarak bilinemez ve bildiklerimizi çoğunun belirsiz veya olasılık olarak bilineceği ifade ediliyor. 

Belirsizlik de virüs gibi insanlar arasında bulaşıcıdır Belirsizliğin içerisinde nelerin belirli olduğunu bilmek, belirsiz olanları listelemek üzerimizdeki yükü azaltabilir. Kendimizi güvenli bir yere koyduğumuzda, bu belirsizliklerle baş edebiliriz. Elbette bunu ilk seferde kolaylıkla yapmak güç olacaktır. Spor yapmaya başlanan ilk günleri düşünün. Vücudunuz ilk günlerde egzersiz sırasında zorlanıyor ancak tekrarlandığında artık egzersiz daha kolay hale geliyor. Zihnin de kendisini hazırlaması için düşünsel rahatlama egzersizlerini daha fazla denemeye ve egzersizin tekrar etmesine ihtiyacı vardır.

Bunun yanında virüs görünen bir şey olmadığı için, ilişkili olan uyaranlardan kaçınma davranışları olabilir. Aşina olmayan kişilerden, hasta olabileceği düşünülen kişilerden uzak durma görülebilir. Bu konuda orantılı olmayan davranışlar yanlış alarm tepkileri oluşturabilir. Toplumsal düzeyde damgalamaya, ön yargılara ve ötekileştirmeye sebep olabilir. 

Sonuç olarak, yaşadığımız belirsizliği birden fazla bakış açısıyla değerlendirebiliriz. Sürecin daha önce deneyimlenen durumlardan farklı olması;  kendimiz, sevdiklerimiz ve gelecek hakkında duyulan güvensizlik sebebiyle yaşanan belirsizlik kaygı yaratıyor. Bu süreçte yaşamda belirli olanları tanımlamak, kaygıyla baş etme konusunda etkin düşünce egzersizlerini tekrarlamak, hem toplumsal hem de bireysel ilişkilerin düzenlenmesinde yardımcı olacaktır.