Çocuklarla Oyun Oynamanın Temelleri

Oyun oynamak çocukların sözcükleri gibidir. Yetişkinler için kelimeler nasılsa çocuklar için de kendilerini ifade etmenin yolu oyuncaklar ve oynadıkları oyunlardır.  Çocuklar, kaygı, korku, sevinç ve üzüntü gibi pek çok duyguyu oyuncaklar ve oyunlar yoluyla ifade etmektedir. Çocuğun sağlıklı gelişiminin en önemli parçalarından biridir oyun oynamak. 

Oyun oynamak çocukların psikolojik gelişimini pek çok açıdan olumlu etkiler. Çocukların hayal kurma, yaratıcılığını geliştirme ve sorunlarla baş etme becerilerini geliştirir. Çocukların düşünerek öğrenmelerini kolaylaştırır. Yaşadığı dünyayı anlamasına ve olanı biteni kavramasını sağlar. Oynadığı oyunlar aracılığıyla duygularını sergiler ve bu şekilde duygularıyla uzlaşmayı öğrenir. Öfke, kaygı ve korku gibi duyguları kontrol etmeyi ve diğerlerine zarar vermeden ifade etmeyi oyun oynayarak öğrenir. Duygularını oyuncaklar yoluyla ifade eder. Çocuklar oyun aracılığıyla güçlü yönlerini keşfeder.

Çocukların ebeveynleriyle birlikte oyun oynaması da oldukça önemlidir. Çocukla birlikte oyun oynamak, ebeveyn ve çocuk arasındaki bağın güçlenmesini sağlar. Çocuğun oynadığı oyunlarda ifade ettiği duyguların ebeveynler tarafından anlanmasınıı kolaylaştırır. Bu da çocuğun içinde bulunduğu ruhsal durumun anlaşılmasını sağlar. Çocuğun daha yakından tanınması konusunda yardımcı olur. Çocuğun güçlü olduğu alanlar ve desteklenmesi gereken alanların keşfedilmesini sağlar. Çocuğun hoşlandığı etkinlikler ve hoşlanmadıkları konusunda farkındalık oluşturur. 

Çocuğunuzla birlikte oyun oynamak hem sizin hem de çocuğunuz için eğlenceli ve rahatlatıcı bir aktivite olabilir. Bunun için bazı ebeveyn tutumlarına dikkat edilmesi gereklidir. Çocukla oyun oynamak için geçirilecek zamanın belirlenmesi gerekir. Çocukla oyun oynamak bütün günün oyun oynanarak geçirilmesi anlamına gelmemektedir. Çocukla oyun oynanılacak süre ve zamanı çocukla birlikte planlayabilirsiniz. Önemli bir durumla karşılaşılmadığı takdirde yapılmış olunan  plana uyum gösterilmelidir.

Çocuğunuz tek başına oynamak isteyebilir ona saygı gösterin. Çocuğunuz sizi oyuna davet ettiğinde, onun kurguladığı oyuna dahil olduğunuzu hatırlayın. Çocuğun oyununu yönetmeye veya yönlendirmeye çalışmayın. Çocuğun kendi oyun senaryolarını oluşturması duyguların ifade edilmesini kolaylaştırır ve yaratıcılığın gelişmesinde yardımcı olur.  

Çocuğunuz oynadığı oyunda yoğunlaşmış bir şekilde oynuyorsa, çocuğunuzun dikkatini dağıtmamaya çalışın. Çocuğunuzun oynadığı oyunda yoğunlaştığını gözlemliyorsanız çocuğunuzun oyunun bölmeyin. Çocuğunuzun oynadığı oyuna dahil olmadan önce çocuğunuzun nelerle oynadığını gözlemleyin. Sizin oyuna dahil olmanız durumunda oluşabilecek farklılıkları düşünün. Oyuna katılmanızla çocuğunuzun oyununun bölüneceğini düşünüyorsanız, çocuğunuz sizi davet edene kadar oyunu dışardan izleyebilirsiniz. Çocuğun oyuna daveti her zaman sözel olarak ifade edilmeyebilir. Çocuğun davranışlarının da dikkatli şekilde izlenmesi gerekir. 

Çocuk oyun oynarken hatalar yapabilir. Çocuğun deneme yanılma yoluyla doğruyu keşfetmesine fırsat verin. Çocuğu eleştirerek başarısız hissetmesine neden olabilirsiniz. Çocuğun denemesine ve kendi yöntemleriyle öğrenmesine fırsat sunun. 

Çocukların gelişim hızları birbirinden farklılık göstermektedir. Her çocuğun gelişimi kendine özgüdür. Çocuğunuzun oyunları sırasında bir takım becerileri kendi gelişim hızlarına göre yapabilmeleri veya yapamamaları kendi gelişimlerine özgüdür. Bu nedenle oyun oynarken çocuğu düzeltmeye çalışmak veya diğer çocuklarla kıyaslamak uygun bir yaklaşım olmayacaktır.  

Ev içerisindeki bütün nesneler çocuk için oyun malzemesi haline gelebilir. Çocuğun hayal gücünü desteklemek için çocuğun ev içerisindeki malzemelerle de oynamasına izin verin. Çocuklar bu nesneleri günlük yaşamdaki amacına uygun olarak oyun sırasında kullanmak zorunda değildir. Örneğin yemek kaşığını uçak yaparak oynayabilir. Çocuğun nesneleri istediği amaçla kullanmasına izin verin onu düzeltmeyin. Çocuğun oynamak istediği malzemelerin temiz olduğundan emin olun. Çocuğun kırılabilir nesnelerle oynarken zarar görmesinin, kirlenmesinin sizi rahatsız edip etmeyeceğini düşünerek kırılacak nesnelerle oyun oynamasını düşünebilirsiniz. 3 yaş altındaki çocukların küçük nesnelerle oynarken boğulma riskini göz önünde bulundurarak, çocuğun oyun alanında tek başına bu oyuncaklarla zaman geçirmesini kontrol altında tutun. 

Çocuğunuz oyun oynarken evde gürültülü sesler yapabilir ve evi dağıtabilir. Çocuğun evde oyun oynamasının bir parçası da evin dağılmasıdır.  Ev içi işlerle aileniz arasında denge bulmaya çalışın. Çocuğunuz oyun oynarken ıslanabilir, yerleri kirletebilir ve evi dağıtabilir. Bu durumların sizin için sorun olmayacağını çocuğunuzla mutlaka paylaşmanız gerekir.

Çocukların da yetişkinler gibi sessiz ve yalnız kalmaya ihtiyacı olabilir. Aynı oda da kalınsa dahi çocuğun sessiz bir şekilde kendi başına oyun oynamayı öğrenmesine yardım edin.