Koronavirüs Pandemisinde Ebeveyn Tutumları

Koronavirüs Pandemisi sebebiyle uzunca bir süredir evdeyiz ve bir süre daha evde olacağız gibi görünüyor. Çocuklarıyla birlikte evde zaman geçiren ebeveynlerin gerçekleştirmesi gereken bazı ebeveyn tutumlarına değinmek istiyorum. Bugün itibariyle çocukların da 65 yaş üstü bireyler gibi dışarı çıkması yasaklandı. Çocuklara dışarı çıkmalarındaki yasağın onları korumak amacıyla çıkarıldığı ile ilgili bir konuşma yapılmalıdır. Bu bilgilendirmeden önce koronavirüsle ilgili çocuğa ebeveynler tarafından daha öncesinden bilgi verilmiş olması gerekir. Öncelikle çocuklara koronavirüsün ne olduğu aktarılmalıdır.

Çocuğun virüsü somutlaştırabilmesi için koronavirüsü (tamamen hayalgücüyle istediğiniz gibi) çocuğunuzla birlikte çizerek de koronavirüs hakkında bilgi verebilirsiniz. Fiziksel temas aracılığıyla koronavirüsün insandan insana geçebildiği ve nesnelerin yüzeylerinin de virüsün bulaşmasında etkili olduğu anlatılmalıdır. Çocukların da virüsten korunmak için el yıkama alışkanlığını kazanması oldukça önemlidir. El yıkama alışkanlığı kazandırılırken çocuğun kaygı düzeyini arttırmamaya dikkat edilmelidir. Koronavirüsten bahsedildiğinde çocuğun duygu durumu dikkatli bir şekilde gözlenmelidir. Bu noktada bizim evde olduğumuz ve güvende olduğumuz çocuğa aktarılmalıdır. El yıkarken 20 saniye boyunca ellerin temizlenmesinin önemi anlatılmalıdır. Çocuğun el yıkama alışkanlığının pekiştirilmesi için onun sevdiği bir şarkıyı birlikte söyleyerek el yıkama pozisyonları çocuğa gösterilmelidir. 

Çocukla birlikte geçirilen süre boyunca çocuğun duygularını anlamak ve farklılaşan tepkilerini dikkatli bir şekilde incelemek gereklidir. Yoğun kaygı ve korku durumunda çocukların davranışlarında yaş düzeyine göre gerileme görülmesi söz konusu olabilir. Çocuklar, ebeveyne aşırı bağlılık gösterme, alt ıslatma problemi, tırnak yeme ve duygu durumunun farklılaşması gibi değişimlerle yaşadıkları psikolojik değişimi ortaya koymaktadır. Bunun yanında çocuğun duygularını ifade edeceği ortamın yaratılması önemlidir.

Çocuğun kendini ifade etme yöntemi resim yapma, oyuncaklarla oynama, şarkı söyleme veya sözel ifade yoluyla olabilir. Çocuğun güvenli bir ortamda, yaşadığı duygusal değişimi ifade etmeye ihtiyacı bulunmaktadır. Koronavirüs pandemisi öncesinde çocuğun günlük rutinini oluşturan yemek yeme ve uyuma saati veya katıldığı etkinlikleri ev içerisinde yerine getirmeye çalışmak uyum sürecini kolaylaştıracaktır.

Çocuğun, ebeveynlerinin sevgisini hissetmeye bu dönemde her zamankinden daha da fazla ihtiyacı bulunmaktadır. Çocuğunuz sevgiyi, sözel yolla, dokunsal veya birlikte zaman geçirerek algılıyor olabilir. Çocuğun sevgi diline uygun bir şekilde sevildiğini algılaması gereklidir. Bu dönemde çocuğun şefkatli bir ortamda olduğunu hissetmesine yardımcı olmak gerekir. Çocuk, ev içerisinde birlikte olduğu aile üyeleri dışında, uzakta olan bir ebeveynini veya geniş aile üyelerinin sağlık durumunu merak ediyor olabilir.

Çocuğun diğer aile üyeleriyle de düzenli ve sık bir şekilde iletişimde bulunması sağlanmalıdır. Son olarak çocukların rol model olarak değerlendirdikleri ebeveynlerinin kriz döneminde kaygı, korku ve öfke duygularını etkili bir şekilde yönetmeleri çocuğun duygu ve davranışlarındaki değişimi dikkatli şekilde takip etmeleri gereklidir. Ebeveynlerin birbirleriyle ortak tutum göstermesi ve çocuğun güvende hissetmesine yardımcı olacak düzenlemeler yapması; bu süreci çocuğun daha düşük bir stres düzeyinde yaşamasında etkili olacaktır.

Kaynakça:

Haluk Yavuzer , Çocuk Psikolojisi,  Remzi Kitapevi, 43. Basım, 2019.

Thomas Gordon, Etkili Anne Baba Eğitimi, Profil Kitap, 14. Basım, 2019.