Duyguları Nasıl Tanıyabiliriz ?

Nasıl hissediyorum diye sorar ve çoğu zaman nasıl bir duygu içerisinde olduğumuzu tanımlayamayız. Bizi rahatsız eden herhangi bir durumun içinde olabilir veya kendimizi  diğer günlerdeki gibi hissedebiliriz. Kendimiz hakkında düşünmek oldukça zordur. Ancak kendimizi tanımak ve geliştirmek üzere bir yola çıktığımızda bakılması gereken ilk yer duygulardır. Duygularımızın farkına varmak, bunları ifade etmemizi kolaylaştırır.. İnsanların büyük çoğunluğu duygularının ne olduğunu belirlemekte güçlük çeker. Duygular farkına varılır ve  ifade edilirse kişisinin günlük yaşam motivasyonunda artış gözlenir. Kişiler, duygularını bastırır, bunları ele alıp dikkatli bir şekilde incelemez ve ifade edemez ise depresif duyguların artışı söz konusu olabilir. 

Duygularımızın hiçbiri iyi veya kötü olarak tanımlanmaz. Bu duyguların hepsi bize ait ve hepsi ifade edilmeyi eşit derecede hak etmektedir. Duygular, geçmiş yaşam deneyimleri, maruz kalınan bir etken veya karşılaşılan bir objenin etkisi gibi çok çeşitli kaynaklardan oluşabilir. Kişinin yaşadığı duyguyu anlamak yerine bastırması, kişiyi rahatlatmak yerine dikkat problemlerine ve öfke kaygı gibi duyguların oluşumuna sebep olabilir. 

Bireyler aynı anda tek bir duyguyu yaşamazlar, birden fazla duygu birbiriyle ilişkilidir. Bireyin hissettiği duygu, birden fazla duygunun birlikteliğinden oluşabilir. Duygular iç içe yaşandığı için bir duygu başka bir duyguyu gizleyebilir. Duyguların iç içe yaşanması sebebiyle duygunun belirlenmesine yönelik bu ayrımı yapmak oldukça güçtür. Duyguların  ayırt edilmesi, bireyin kendisini tanımasında yardımcı olacak en önemli adımı oluşturmaktadır. 

Kişinin duygularını ifade etmesi, iletişimi başlatır. İlişki içinde kişilerin duygularını ifade etmesi ve karşıdakinin duygularını anlamak üzere gösterdikleri çaba, ilişkileri güçlendirir. Bu tarz ilişkiler içerisindeki insanlar ilişkide daha mutlu olduğunu hissederler ve ilişkinin devamlılığı için motivasyon gösterirler. İş yaşamında veya ikili ilişkilerde yaşanılan problemlerin çoğu, duyguların ifade edilmesini sağlayacak bir ortamın bulunmaması veya duyguların yanlış ifade edilmesiyle ilişkilidir. İlişkilerde duyguları tanımlamamak ve ifade etmemek ilişkilere  zarar verebilmektedir. Bu bakımdan da bireyin hem iş hem de sosyal yaşamında duygularını tanıması ve uygun ifade biçimlerini geliştirmesi önemlidir. Karşınızdaki kişiye, söz konusu durumun sizde hangi duygulara sebep olduğunu ifade ettiğinizde, ilişkinizdeki güven duygusunu güçlendirebilirsiniz.

Bireyin duygularını tanımlayabilme yetisinden sonraki aşama, yaşa uygun duygu ifadesi geliştirmesidir. İnsan gelişimi boyunca, yaşına uygun duygu ifade becerilerini geliştirir. İnsanın gelişimiyle birlikte duygularını etkin bir şekilde ifade etmesi beklenir. Örneğin 3 yaşındaki bir çocukla, yetişkin bireyin öfke duygusunu aynı şekilde ifade etmesini beklemeyiz. Öfke duygusu gibi diğer duyguların da yaşa uygun ve doğru bir şekilde ifade edilmediği durumlarda kişilerarası ilişkiler zarar görmektedir. Yoğun bir şekilde hissedilen öfke duygusuyla birlikte hangi duyguyu hissediyor olabiliriz; kıskançlık, rahatsızlık, hayal kırıklığı mı ? Bu duyguları keşfedebildiğimizde bununla ilgili ihtiyaçlarımızı fark edebilir ve ilişkilerimizi daha sağlıklı hale getirebiliriz.

Duygular sadece kendimizi değil yaşamı anlamamızı sağlar. Kendimize ve hayata anlam bulmamızın en önemli yoludur duygularımızı tanımak. Bunun için durun, derin bir nefes alın ve kendinize sorun şimdi, nasıl hissediyorum ?

Sağlıklı ilişkiler geliştirmek, zorlayıcı duyguları yönetme becerileri geliştirmek, yaşam motivasyonunu arttırmak için online terapi desteği alabilirsiniz.

Online terapi ile daha mutlu bir hayata başlamak mümkün. Online terapi hakkında detaylı bilgi almak veya randevu oluşturmak için psikologdilsatun@gmail.com mail adresine veya 0541 317 68 57 numaralı WhatsApp hattına  yazarak ya da aşağıdaki randevu formunu doldurarak benimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça

Duygu Odaklı Çift Terapisi, Leslie S. Greenberg , Susan M. Johnson, CK Yayınevi, 2014.